نفت گران و اقتصاد ایران
شنبه و اشنبه این هفته یعنی 13 و 14 بهمن، دومین کنفرانس تأمین مالی پروژههای صنعت نفت بود که اینجانب نیز در این کنفرانس حضور داشتم. کنفرانس با یک تیم اجرایی عالی و تیم علمی خوب برگزار شد و در کل کنفرانس خوبی بود که از همه دست اندرکاران آن تشکر مینمایم. تو يكي از غرفهها به من مجله صنعت نفت را دادند( شماره پنجم آبان و آذر 86) همانطور كه داشتم مجله را ورق ميزدم، به یک قسمت از مجله که رسیدم ص 12 مصاحبهای بود به اسم نفت گران و اقتصاد ایران، نوشته هایش بسیار توجه من را جلب نمود. و مخصوصاً قسمتی از مصاحبه با آقای حمیدرضا برادران شرکا رئیس اسبق سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور به اسم ضرورت برنامهریزی غلتان که متن مصاحبه را در ادامه ميآورم.
ضرورت برنامهریزی غلتان
قیمت نفت برای برنامه چهارم بشکهای 19 دلار بسته شده و احکام برنامه هم بر اساس همین درآمد تنظیم شده بود، در حالیکه متوسط درآمد نفتی کشور در مدت سپری شده از سال ابتدای برنامه بیش از این رقم است. با توجه به این افزایش محسوس سوال اساسی این است که چرا هیچ بازنگری و تغییری در برنامه چهارم صورت نگرفت و نرخ های تعیین شده برای رشد اقتصادی و مواردی از این دست در همان اعداد باقی مانده است در حالی که جای هیچ تردید نیست که درآمدهای ارزی تأثیر مستقیمی در رشد اقتصادی دارد. خصوصاً به خاطر محقق نشدن برنامه در دو سال گذشته باید گفت جای تأسف و تعجب است که با وجود افزایش بیسابقه درآمدهای کشور نه تنها بهبودی در شاخصهای هدف در برنامه ایجاد نشده بلکه همان اهداف پیشین نیز که با نفت 19 دلار تعیین شده بود، محقق نشده است. برنامهریزی غلتان این امکان را میدهد که پس از سپری شدن مدت مشخصی از برنامه با بازنگری در احکام برنامه بر مبنای شرایط اقتصادی روز، بسترهای تحقق برنامه بیش از پیش فراهم شود و این فرصت حتی برای برنامه چهارم نیز از دست نرفته است و میتوان به دلیل تغییر درآمدهای کشور، اهداف برنامه را مورد بازبینی و تصحیح قرارداد. افزایش بی سابقه قیمت نفت نسبت به قیمت پیشبینی شده در برنامه چهارم توسعه، یکی از مواردی است که لزوم استفاده از برنامهریزی غلتان را نشان میدهد. حال با توجه به اینکه لزوم برنامهریزی غلتان در کشور ما با توجه به نوسانات قیمت نفت یک ضرورت است می توان اینگونه قلمداد کرد که شاید این ضرورت برای کشور ما بیش از کشورهای منطقه باشد. امروزه در کشورهای پیشرفته برنامهریزی غلتان راهی است که به امر بودجه تسری داده و این کشورها در مقاطع زمانی مختلف از این راه استفاده کرده و از این طریق در احکام بودجههای سنواتی خود بازنگری میکنند. هدف از اجرای این نوع برنامهریزی، افزابش اثرگذاری بودجهها و برنامههاست و بنابراین مؤلفههای خیلی اثرگذار لحاظ میشود.
اگر دوستان در مورد برنامهريزي غلتان اطلاعات بيشتري دارند، ممنون ميشم كه در قسمت نظرات ارايه نمايند.